Bloggfęrslur mįnašarins, nóvember 2009

Yfirlżsing til vina okkar į Ķslandi

Gunnar Tómasson skrifar: 

Įgętu vinir.

Hér er tölvupóstur sem ég sendi alžingismönnum ķ dag varšandi Icesave mįliš:

Icesave frumvarpiš og Brussel višmišin

Ķ frumvarpi til laga um breytingu į lögum nr. 96/2009 felst höfnun af hįlfu rķkisstjórna Ķslands, Bretlands og Hollands į Brussel višmišunum frį 14. nóvember 2008 žar sem slegin var skjaldborg um endurreisnarmöguleika ķslenzka hagkerfisins į komandi tķš. Ķ athugasemdum viš frumvarp til laga nr. 96/2009 voru višmišin sögš vera „forsenda fyrir veitingu rķkisįbyrgšar” - forsenda sem rķkisstjórnir Ķslands, Bretlands og Hollands hafa sameinast um aš virša aš vettugi og bjóša nś Alžingi aš gera slķkt hiš sama.

Brussel višmišin eru efnahagslegs ešlis, en ķ athugasemdum viš fyrirliggjandi frumvarp til laga um breytingu į lögum nr. 96/2009 er žetta frįvik frį Brussel višmišunum réttlętt į lagalegum forsendum sem hér segir:

„Įstęšan fyrir žessu frįviki frį 1. tölul. 2. gr. er sś aš ensk lög gilda um samningana og Brussel-višmišin voru ekki talin nęgilega skżr til aš hęgt vęri beita žeim viš aš tślka lįnasamningana ķ heild.

Tališ er aš einhliša réttur tryggingarsjóšsins og ķslenska rķkisins til aš framlengja lįnin og upptaka įrlegs greišsluhįmarks žeim til handa tryggi nęgjanlega fjįrhagslega stöšu ķslenska rķkisins svo aš žaš geti endurreist fjįrmįla- og efnahagskerfi sitt. Af žvķ leišir aš lįnasamningarnir samrżmast Brussel-višmišunum enn betur en įšur og draga śr lķkum į aš endurskoša žurfi samningana vegna mögulegrar bįgrar fjįrhagsstöšu ķslenska rķkisins į lįnstķmanum.”

Meš fullri viršingu, žį er „fjįrhagsleg staša ķslenska rķkisins” ekki afgerandi forsenda endurreisnar ķslenzka efnahags- og fjįrmįlakerfisins. 

Aukin skattheimta og nišurskuršur samneyzlu getur vissulega styrkt fjįrhagslega stöšu rķkisins en fórnarkostnašurinn getur oršiš geigvęnlegur, eins og bandarķsku hagfręšingarnir James K. Galbraith og William K. Black bentu į ķ eftirfarandi yfirlżsingu dags. 18. nóvember 2009 - ķslenzk žżšing fylgir:

To our friends in Iceland.

We have reviewed the IMF staff report dated October 2009 and other materials concerning the question of sustainability of Iceland's gross external debt, estimated to be over three hundred percent of GDP as of now, and liable to rise sharply if the present exchange rate cannot be maintained.

We believe that these documents raise a number of grave questions.

The IMF report argues that a substantial part of the gross debt can be reduced by restructuring and by deleveraging Icelandic multinational corporations: in effect reducing their asset holdings and presumably their operations. This assumption depends on the capacity to liquidate external assets at or near their recorded value.  Nothing in the report assesses whether this is, indeed, plausible. Therefore the optimistic assessment with respect to net debt (~15 percent of GDP) appears to us questionable.

The IMF macroeconomic projections for Iceland expect a deep recession, but followed by a sharp recovery of the growth rate of real GDP - despite very large tax increases and exceptionally large reductions in public spending.

There is no basis in domestic demand for this forecast. The assumption rests on a very large increase in net exports, for which neither historical foundation nor actual industries and markets appear to have been established. If a very large currency depreciation were pursued under these conditions, that would immediately raise the external debt burden in relation to GDP.  It is also difficult to see how a business sector afflicted by a large decline in investment can simultaneously expand exports. Clearly the assumed surge in net exports can be had only by a large, sustained reduction of imports, affecting both investment and consumption, and therefore living standards.

The IMF report fails to consider the potential effect of large tax increases, cuts in public services, decline in domestic income, possible currency depreciation, and catastrophic unemployment on the incentive to emigrate for working people in Iceland.  It seems to us self-evident that the vast burden now being placed on a minute work force will induce emigration. And as the country's liability becomes increasingly concentrated on those who remain, it will become more difficult for those who would like to remain, to do so.

Iceland is a very small country, with a very small working population. The question facing the Althing is whether the burdens now being dictated to Iceland can reasonably be accepted by the Icelandic people. We are not in a position to answer this question: we merely pose it.  If the answer is in the negative, much more than the economy may prove to be at stake – but indeed the survival of the country as a going concern.

Yfirlżsing til vina okkar į Ķslandi.

Eftir James K. Galbraith og William K. Black*

Viš höfum fariš gaumgęfilega yfir skżrslu AGS dags. 20. október 2009 og önnur gögn varšandi mat į sjįlfbęrni vergra erlendra skulda Ķslands sem nś eru taldar vera yfir žrjś hundruš prósent af vergri landsframleišslu og gętu hękkaš mjög mikiš ef ekki reynist kleift aš višhalda nśverandi gengi krónunnar.

Viš teljum žessi gögn vekja żmsar alvarlegar spurningar.

Ķ AGS skżrslunni er žvķ haldiš fram aš minnka megi talsveršan hluta heildarskuldanna meš žvķ aš endurskipuleggja og draga śr skuldsetningu fjölžjóša ķslenzkra fyrirtękja: ķ raun aš minnka eignir žeirra og žį vęntanlega umsvif žeirra. Žessi forsenda byggir į žvķ aš hęgt sé aš innleysa erlendar eignir į eša nįlęgt skrįšu andvirši žeirra.  Ekkert mat er lagt į žaš ķ skżrslunni hvort hér sé um raunhęfan valkost aš ręša. Okkur sżnist žvķ bjartsżna matiš varšandi hreina skuldastöšu (~15 prósent af VLF) vera hępiš.

Žjóšhagslegu spįr AGS fyrir Ķsland gera rįš fyrir žvķ aš kröftugur vöxtur VLF fari ķ kjölfariš į djśpum samdrętti žrįtt fyrir mjög miklar skattahękkanir og fįdęma stórfelldan nišurskurš opinberra śtgjalda.

  

Engar forsendur fyrir žessari spį felast žvķ ķ innlendri eftirspurn. Spįin grundvallast į mjög mikilli aukningu hreins śtflutnings sem viršist hvorki vera grundvölluš į sögulegum višmišum né atvinnugreinum og mörkušum sem žegar eru til stašar. Ef gripiš yrši til stórfelldrar gengislękkunar viš žessar kringumstęšur myndi erlenda skuldabyršin strax hękka sem hlutfalli af VLF. Eins er vandséš hvernig atvinnugrein sem veršur fyrir miklum samdrętti fjįrfestingar getur samtķmis aukiš śtflutning. Augljóslega getur hugsanleg uppsveifla ķ hreinum śtflutningi einungis įtt sér staš meš varanlegum samdrętti innflutnings og žarmeš almennra lķfskjara.

AGS skżrslan lętur undir höfuš leggjast aš ķhuga mögulega hvetjandi įhrif mikilla skattahękkana, nišurskuršar į opinberri žjónustu, samdrįttar atvinnutekna, mögulegrar gengislękkunar, og stórfellds atvinnuleysis į flutning vinnandi fólks af landi brott. Okkur sżnist liggja ķ augum uppi aš žęr gķfurlegu byršar sem veriš er aš leggja į örsmįan hóp vinnandi fólks muni leiša til flutninga af landi brott. En um leiš og erlendar skuldbindingar Ķslands falla meš sķvaxandi žunga į ašra landsmenn žį veršur erfišara fyrir žį eftir eru og vilja bśa įfram į Ķslandi aš gera žaš.

Ķsland er lķtiš land meš takmarkašan fjölda vinnufęrra einstaklinga. Viš Alžingi blasir sś lykilspurning hvort žaš sé raunhęft aš ętla aš žjóšin sętti sig viš žęr byršar sem Ķslandi er nś fyrirskipaš aš axla. Viš erum ekki ķ stakk bśnir aš svara žessari spurningu: viš setjum hana einungis fram. Ef svariš er neikvętt er ekki ašeins ķslenzka hagkerfiš ķ hśfi - heldur framtķš Ķslands sem starfhęf efnahagsheild.

*James K. Galbraith er prófessor ķ stjórnmįlum/višskiptatengslum (Lloyd M. Bentsen, jr. Chair) viš Lyndon B. Johnson School of Public Affairs, The University of Texas at Austin.  William K. Black er lektor ķ hagfręši og lögum viš The University of Missouri-Kansas City.

  

Galbraith og Black eru hagfręšingar ķ fremstu röš sem hafa engra hagsmuna aš gęta varšandi śrlausn Icesave-mįlsins.

Žaš vęri atlaga aš almannahag af hįlfu Alžingis aš lįta „alvarlegar athugasemdir” žeirra viš skżrslu Alžjóšagjaldeyrissjóšsins sem vind um eyru žjóta.

Viršingarfyllst,

Gunnar Tómasson, hagfręšingur

***

Samžykkt Alžingis į Icesave lagafrumvarpinu myndi tefla ķ tvķsżnu stöšu Ķslands sem starfhęfrar efnahagsheildar.  

Ķ 26. grein stjórnarskrįrinnar felst naušvörn gegn slķku frumhlaupi af hįlfu Alžingis:

Ef Alžingi hefur samžykkt lagafrumvarp, skal žaš lagt fyrir forseta lżšveldisins til stašfestingar eigi sķšar en tveim vikum eftir aš žaš var samžykkt, og veitir stašfestingin žvķ lagagildi. Nś synjar forseti lagafrumvarpi stašfestingar, og fęr žaš žó engu aš sķšur lagagildi, en leggja skal žaš žį svo fljótt sem kostur er undir atkvęši allra kosningarbęrra manna ķ landinu til samžykktar eša synjunar meš leynilegri atkvęšagreišslu. Lögin falla śr gildi, ef samžykkis er synjaš, en ella halda žau gildi sķnu.

Kvešja,

Gunnar Tómasson


mbl.is Vara viš gengisįhęttu vegna Icesave
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Icesave ķ žjóšaratkvęšagreišslu / Įlitsgeršir

Ég er žeirrar skošunar aš farsęlast sé aš vķsa mįlinu ķ dóm žjóšarinnar meš žjóšaratkvęšagreišslu.

Aš žvķ sögšu mį ég til meš aš vekja athygli į įlitsgeršum žeim sem unnar voru ķ Efnahags- og skattanefnd: 

Lilja Mósesdóttir og Ögmundur Jónasson skrifa undir žetta:
,,Ķ skżrslu Alžjóšagjaldeyrissjóšsins (AGS) um skuldažol ķslenska žjóšarbśsins er hlutfall erlendra skulda žjóšarbśsins af VLF įętlaš 310% fyrir įriš 2009. Viš śtreikning į hlutfallinu gjaldfęrir sjóšurinn heildarupphęš Icesave-lįnasamninganna og nemur upphęšin um 49% af VLF eša um 721 milljarši kr. sem kemur til višbótar annarri skuldsetningu opinberra ašila og einkaašila. Žess mį geta aš AGS notar alžjóšlega stašla viš mat į skuldbindingum og mišar alltaf viš heildarskuldsetningu žjóšarbśs viš erlenda ašila sem hlutfall af VLF. Ķ nóvember 2008 mat AGS aš 240% skuldahlutfall vęri „augljóslega óvišrįšanlegt“ (clearly unsustainable). Įri sķšar telur sjóšurinn aš 310% hlutfall sé višrįšanlegt. Žessi mótsögn ķ mati sjóšsins er athyglisverš ķ ljósi žess aš ķslenska rķkiš gęti ekki įbyrgst lįn Tryggingarsjóšs innstęšueigenda og fjįrfesta frį breska og hollenska rķkinu ef skuldažolsmörkin frį žvķ ķ nóvember 2008 héldu og vęru enn 240%. Žaš er ekki hęgt aš śtskżra žessa stefnubreytingu AGS nema meš žeim hętti aš Bretar og Hollendingar hafi beitt pólitķskum žrżstingi ķ stjórn AGS til aš tryggja aš ķslenska rķkiš taki į sig Icesave-skuldbindingarnar."

Žór Saari er įbyrgur fyrir žessari klausu:
,, Greišslur af Icesave-lįnunum eru ķ erlendum myntum (evrum og pundum) og žarf aš afla žess gjaldeyris meš afgangi af śtflutningstekjum. Tölur Sešlabankans sżna hins vegar aš halli į vöru- og žjónustujöfnuši hefur veriš neikvęšur 12 af sķšustu 19 įrum. Afgangur hefur mest veriš 22 milljaršar kr. įriš 1994 og fyrir žau sjö įr į tķmabilinu 1990–2008 žegar ekki var halli į višskiptunum var afgangurinn samanlagt um 76 milljaršar kr. Samanlagšur halli į vöru- og žjónustujöfnuši frį įrinu 2000 er 632 milljaršar kr. eša 70 milljaršar kr. aš mešaltali į įri. Umsögn Sešlabankans frį ķ sumar gerir hins vegar rįš fyrir 163 milljarša kr. afgangi af višskiptum viš śtlönd į hverju įri aš mešaltali nęstu 10 įrin. Nżjustu spįr Sešlabankans gera einnig rįš fyrir aš śtflutningstekjur verši um helmingur vergrar landsframleišslu, hlutfall sem er algerlega óraunhęft og hefur žetta hlutfall hęst nįš um 33% af VLF žegar best var."

Birkir Jón Jónsson, Pétur Blöndal og Įsbjörn Óttarsson segja:
,,3.2. Óendanleg rķkisįbyrgš.
    Ķ efnahagslegu fyrirvörunum er gert rįš fyrir aš ef hagvaxtarreglan leišir af einhverjum orsökum til žess aš eitthvaš stendur eftir af höfušstóli įriš 2024 verša lįnin framlengd allt žar til žau hafa veriš greidd upp. Vķsbendingin sem er falin ķ žvķ aš lįn hafi veriš framlengd eftir 2024 er aš hagvaxtarforsendur hafi brostiš. Ef svo fer veršur ķslenskt efnahagslķf fast ķ vķtahring stöšnunar og versnandi lķfskjara og ekki er tekiš miš af Brussel-višmišunum. Óįsęttanlegt er aš setja enn auknar byršar į Ķslendinga viš slķkar ašstęšur. Į žessu atriši tók efnahagslegi fyrirvarinn sem aftengdur var."

Forvitnilegt?

Nįnar hér: http://www.althingi.is/altext/138/s/0247.html

 


mbl.is 79 žśsund borga Icesave
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Ķ upphafi skyldi endinn skoša

 


mbl.is Hętta į greišslufalli OR
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nżtt starf

hreyfingin_merki_hausEftir nokkur góš įr ķ feršažjónustu hef ég afrįšiš aš skipta um atvinnu.

Aukinn įhugi minn į samfélagsmįlum upp į sķškastiš hefur vafalaust ekki fariš framhjį žeim sem til mķn žekkja.

Af žeim sökum er ég afar įnęgšur meš žessa žróun.

Žar sem um er aš ręša starf fyrir stjórnmįlahreyfingu įkvaš ég aš vķkja śr stjórn Hagsmunasamtaka heimilanna sem eru frjįls og óhįš.

Ég mun aš sjįlfsögšu halda įfram aš vinna aš hagsmunum heimilanna en žó undir öšrum formerkjum en veriš hefur.

Mig langar viš žetta tilefni aš koma į framfęri žökkum til samstarfsmanna minna og kollega ķ feršažjónustu.  Ég hef mikla trś į greininni og veit aš žjóšin er óšum aš įtta sig į mikilvęgi hennar fyrir žjóšarbśskapinn. 

Fyrir félögum mķnum ķ Hagsmunasamtökum heimilanna tek ég ofan og žakka innilega fyrir mig ķ bili.  Žaš hefur veriš ólżsanlega gefandi aš fį aš starfa meš ykkur į žessum višsjįrveršu tķmum sem okkur er ętlaš aš upplifa. 


Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband